จากนี้ไปจนถึงสิ้นเดือนสิงหาคม เป็นฤดูกาลยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี ของบริษัท

หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ที่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล จากฐานกำไรสุทธิ โดยเฉพาะสำหรับรอบระยะ

เวลาบัญชีปี 2545 ที่เริ่มในวันที่ 1 มกราคม สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2545 ไขปัญหาภาษี จึงขอนำมาเป็น

ประเด็นปุจฉา-วิสัชนา ดังนี้

ปุจฉา การกำหนดให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจำนวน 2 ครั้ง ในแต่รอบระยะ

เวลาบัญชีมีความเป็นมาอย่างไร

วิสัชนา การกำหนดให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจำนวน 2 ครั้งต่อรอบระยะ

เวลาบัญชี โดยเพิ่มการยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี (ภ.ง.ด.51) ได้เริ่มมีขึ้นตั้งแต่รอบระยะเวลาบัญชีปี

2523 เป็นต้นมา ในปีเริ่มแรกให้เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจาก 20% ของประมาณการกำไรสุทธิ ปีต่อมาเพิ่ม

เป็น 33% และในปี 2525 เป็นต้นมาเพิ่มเป็น 50% ของประมาณการกำไรสุทธิ

ในกาลต่อมามีบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลบางประเภทที่สามารถคำนวณกำไรสุทธิจริงได้ในรอบระยะ

เวลา 6 เดือนแรก จึงได้มีการกำหนดให้เสียภาษีจากกำไรสุทธิที่เกิดขึ้นจริงในครึ่งแรกของรอบระยะเวลาบัญชี

ตั้งแต่ระยะเวลาบัญชีเริ่มในหรือหลังวันที่ 26 กันยายน 2534 เป็นต้นมา

ปุจฉา ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

วิสัชนา ผู้มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี ได้แก่

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากฐานกำไรสุทธิเท่านั้น ประกอบด้วย

1.บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย

2.บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ ที่เข้ามาประกอบกิจการในประเทศ

ไทย และกิจการที่กระทำนั้นมิใช่กิจการขนส่งระหว่างประเทศ

3.กิจการที่ดำเนินเป็นทางค้าหรือหากำไร โดยรัฐบาลต่างประเทศ องค์การของรัฐบาลต่างประเทศ

หรือนิติบุคคลอื่นที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ ที่เข้ามาประกอบกิจการในประเทศไทย

และกิจการที่กระทำนั้นมิใช่กิจการขนส่งระหว่างประเทศ

4.บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ

หรือกิจการที่ดำเนินเป็นทางการค้าหรือหากำไรโดยรัฐบาลต่างประเทศ องค์การของรัฐบาลต่างประเทศ

หรือนิติบุคคลอื่นที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ ที่เข้ามาประกอบกิจการในประเทศไทยโดยมีลูกจ้าง

ผู้ทำการแทนหรือผู้ทำการติดต่อในการประกอบกิจการในประเทศไทย ซึ่งเป็นเหตุให้ได้รับเงินได้หรือผลกำไร

ในประเทศไทย และกิจการที่กระทำนั้นมิใช่กิจการขนส่งระหว่างประเทศ

5.กิจการร่วมค้า ได้แก่ กิจการที่ดำเนินร่วมกันเป็นทางค้าหรือหากำไรระหว่างบริษัทกับบริษัท บริษัทกับห้าง

หุ้นส่วนนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลกับห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล บริษัทและหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล กับ

บุคคลธรรมดา คณะบุคคลหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น

ปุจฉา

กรณีบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ได้รับยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเป็นระยะเวลาตามที่คณะ

กรรมการส่งเสริมการลงทุนกำหนด ยังคงต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 หรือไม่

วิสัชนา ในช่วงเวลาที่ได้รับยกเว้นให้ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลง

ทุน บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลดังกล่าว ยังคงมีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล

ครึ่งปี (ภ.ง.ด.51) เช่นเดียวกับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ไม่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน

เพราะการได้รับการส่งเสริมการลงทุนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน

เป็นแต่เพียงการได้รับสิทธิประโยชน์ให้ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลเท่านั้น สำหรับหน้าที่ต่างๆ

ตามที่กฎหมายกำหนดให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ต้องจัดทำโดยทั่วไป ก็ยังคงต้องดำเนินการ อาทิ

การยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคล

ปุจฉา บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลใดที่ไม่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

วิสัชนา สำหรับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ที่มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากฐานอื่น ได้แก่

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นต่างประเทศ

และเข้ามาประกอบกิจการสายการบินหรือสายการเดินเรือระหว่างประเทศผ่านประเทศไทย

ซึ่งมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตรา 3% ของรายได้ก่อนหักรายจ่ายใดๆ

จากการประกอบกิจการขนส่งระหว่างประเทศตามแบบ ภ.ง.ด.52

นอกจากนี้ มูลนิธิหรือสมาคมที่ประกอบกิจการซึ่งมีรายได้

แต่ไม่รวมถึงมูลนิธิหรือสมาคมที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังประกาศกำหนดให้เป็นองค์การสาธารณ

กุศล ซึ่งมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตรา 2% หรือ 10% ของรายได้ก่อนหักรายจ่ายใดๆ

จากการประกอบกิจการตามแบบ ภ.ง.ด.55 ก็ไม่มีหน้าที่ยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เช่นเดียวกัน

ปุจฉา รอบระยะเวลาบัญชีใดบ้างที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี 2 รอบ

วิสัชนา ระยะเวลาบัญชีที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี ได้แก่

1.รอบระยะเวลาบัญชีที่มีกำหนดเวลา 12 เดือน ดังต่อไปนี้

(1) รอบระยะเวลาบัญชีแรกเฉพาะกรณีที่มีกำหนดเวลา 12 เดือนเท่านั้น

(2) รอบระยะเวลาบัญชีที่ดำเนินกิจการมาเป็นปกติ

(3) รอบระยะเวลาสุดท้ายเฉพาะกรณีที่มีกำหนดเวลา 12 เดือนเท่านั้น

2.รอบระยะเวลาบัญชีที่ได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากร ให้เปลี่ยนแปลงวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี

ซึ่งโดยทั่วไปมีกำหนดเวลาน้อยกว่า 12 เดือน แต่หากรอบระยะเวลาบัญชีที่ได้รับอนุมัติดังกล่าวนั้น

มีกำหนดเวลาเกินกว่า 6 เดือน ก็ให้ยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ด้วย

ปุจฉา กรณีใดบ้างที่ไม่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

วิสัชนา กรณีรอบระยะเวลาบัญชีที่เพิ่งจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล

หรือจดทะเบียนเลิกกิจการต่อนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท กรมทะเบียนการค้า กระทรวงพาณิชย์

และรอบระยะเวลาบัญชีปีแรก หรือรอบระยะเวลาบัญชีปีสุดท้ายดังกล่าวมีกำหนดเวลาไม่ถึง 12 เดือน

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้นไม่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.51

ที่มา หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ