ความสำคัญการจัดส่งสินค้าในธุรกิจออนไลน์
ในการดำเนินธุรกิจออนไลน์นั้น ส่วนใหญ่ทั้งผู้ซื้อและผู้ขายมักคำนึงถึงปัญหาหลักใหญ่โดยเฉพาะผู้ขายเอง
มองความสำเร็จของการขายสินค้าบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ตอยู่ที่การสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ที่จะเข้ามา
ซื้อสินค้า
หากเราลองทำการสำรวจกลุ่มของผู้ใช้อินเทอร์เน็ต ถึงเหตุผลสำคัญที่คนกลุ่มนี้กังวลหากจะสร้างคำสั่งซื้อ
คำตอบที่ได้มักจะใกล้เคียงกัน คือเน้นในเรื่องของความปลอดภัย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของการใช้บัตร
เครดิตเพื่อทำการชำระสินค้าที่ซื้อบนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
ผมไม่แน่ใจว่าคำตอบที่ออกมาในลักษณะนี้มาจากแนวโน้มของความกังวลของกลุ่มผู้ซื้อสินค้าจริงหรือเป็น
เพราะลักษณะของคำถาม ที่เป็นเช่นนี้เนื่องมาจากเวลาที่มีการสำรวจวิจัยพฤติกรรมของผู้บริโภคบนเครือ
ข่ายอินเทอร์เน็ตนั้น เรามักพบคำถามในลักษณะที่ว่า อะไรเป็นอุปสรรคหรือปัญหาที่ทำให้ผู้ซื้อไม่สั่งซื้อสินค้า
ออนไลน์ คำตอบในลำดับต้นๆ จึงมักจะเป็นเรื่องของความปลอดภัย สิ่งที่ได้จากการสำรวจนี้เองที่อาจส่งผล
ทางอ้อมให้ผู้ขายสินค้าออนไลน์ เกิดความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนและให้ความสำคัญในการสร้างระบบความ
ปลอดภัยเพื่อสร้างความเชื่อมั่นเพียงอย่างเดียว
โดยทั่วไปแล้วการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์จะมีข้อแตกต่างจากการซื้อสินค้าโดยปกติ คือเมื่อทำการสั่งซื้อสินค้า
แล้ว จะต้องใช้เวลาระยะหนึ่งเพื่อรอให้มีการจัดส่งสินค้าจนมาถึงมือผู้รับ และก็เป็นที่แน่นอนว่าการสั่งซื้อ
โดยวิธีนี้ เป็นการสั่งซื้อที่คำสั่งซื้อไปถึงมือผู้ขายรวดเร็ว คือภายหลังจากผู้ที่ทำการสั่งซื้อคลิ๊กคำสั่งซื้อผู้ขาย
ก็จะได้รับเกือบจะในเวลาเดียวกัน
ขณะที่ผู้ขายก็สามารถส่งผ่านรายการชำระค่าสินค้า โดยวิธีหักจากบัตรเครดิตไปยังสถาบันที่เป็นผู้ออกบัตร
ได้ทันที ผู้ขายจึงอยู่ในสภาพที่ค่อนข้างเสียเปรียบกว่าผู้ซื้อที่ต้องรอจนกว่าสินค้าจะมาถึง และอาจเกิดความ
ไม่แน่นอนจากการจัดส่งขึ้น แม้ว่าก่อนทำการสั่งซื้อผู้ซื้อสามารถจะกำหนดระยะเวลาในการสั่งซื้อได้ ไม่ว่าจะ
เป็นการจัดส่งโดยปกติ, การให้บริการพิเศษ และการให้บริการจัดส่งแบบด่วนโดยขึ้นอยู่กับความพอใจของ
ผู้ซื้อจะชำระค่าจัดส่ง
ความสำคัญของเรื่องน่าจะอยู่ที่การที่ผู้ขายสินค้าออนไลน์อาจละเลยในการสร้างระบบการจัดการที่มีคุณภาพ
สามารถทำการตรวจสอบและควบคุมการจัดส่งได้ เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าการจัดส่งสินค้าถึงมือผู้ซื้ออย่าง
ถูกต้อง เรียบร้อยและอยู่ในระยะเวลาที่กำหนด ผมอยากจะขออนุญาตยกตัวอย่างที่เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา
ในช่วงเวลาก่อนคริสต์มาสในปี คศ.1999 และเกิดเป็นข่าวถึงขั้นฟ้องร้องกันขึ้น เมื่อมีผู้ส่งซื้อสินค้าไปยังเว็บ
ไซด์ของ Toys ‘R’ Us (Toyrus.com) เพื่อใช้เป็นของขวัญในช่วงเวลาดังกล่าว โดยที่ได้มีการระบุในเว็บไซด์ว่า
จะจัดส่งสินค้าให้กับผู้สั่งซื้อได้ทันหากคำสั่งซื้อได้ถูกส่งมายังบริษัทภายในวันที่ 11 ธันวาคม สำหรับการจัด
ส่งปกติ และวันที่ 14 ธันวาคม สำหรับการจัดส่งพิเศษปรากฏว่ามีผู้สั่งซื้อสินค้าจำนวนมากที่ไม่ได้รับสินค้า
ตามเวลาที่กำหนด
ในกรณีนี้มีผู้หญิงคนหนึ่งได้สั่งซื้อของขวัญให้กับลูกชายวัย 4 ขวบของเธอ ในวันที่ 7 ธันวาคม และได้รับการ
ตอบรับว่าสินค้าจะถึงมือเธอภายในวันที่ 22 ธันวาคม ระหว่างนั้นเธอไม่ได้การแจ้งหรือมีการติดต่อใดๆอีก
เลยจนคืนวันที่ 22 ธันวาคม ซึ่งเป็นวันที่คาดว่าจะได้รับสินค้าเธอกลับได้รับข้อความว่าสินค้าที่สั่งซื้อจะไม่
สามารถจัดส่งได้ทันในวันคริสต์มาส
ในขณะที่นายจอห์น มาร์เมอร์ ประธานบริษัท Toy ‘R’ Us ได้ ประกาศในวันที่ 22 ว่าบริษัทไม่สามารถที่จะ
จัดส่งของขวัญ ตามกำหนดที่บริษัทได้ confirm กับลูกค้าได้ จากเหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ยอดขายของ
บริษัทลดลงทั้งในส่วนของร้านค้า (Store Front)เป็นระยะเวลาหนึ่งปีถัดไป
บางท่านอาจจะมองว่าเหตุการณ์นี้ไม่ใช่เหตุการณ์ปกติและคำสั่งซื้อที่เข้ามาก็มีจำนวนที่ถือได้ว่าสูงกว่าช่วง
เวลาอื่นของปี อย่างไรก็ตามลูกค้าที่สั่งซื้อได้คาดหวังไว้แล้วว่าตนเองจะได้รับสินค้าในเวลาใด และการจัดส่ง
ที่ล่าช้าในช่วงเทศกาลหรือการที่ลูกค้าอาจจำเป็นต้องต้องนำสินค้าที่สั่งซื้อไปใช้งานหรือนำไปมอบเป็นของ
ขวัญ
ดังนั้นการคลาดเคลื่อนจากกำหนดการจัดส่งจึงมิเพียงแต่สร้างความผิดหวังให้กับลูกค้าเท่านั้น แต่ยังสามารถ
สร้างความเสียหายให้กับลูกค้าได้ ผู้ขายสินค้าออนไลน์จึงไม่ควรมองข้ามปัญหาในเรื่องของการจัดส่งสินค้า
ให้ตรงตามกำหนด หากลูกค้าที่ประสบกับเหตุการณ์นี้เป็นผู้ที่ได้เริ่มสั่งซื้อของทางออนไลน์เป็นครั้งแรกก็
สามารถทำให้ลูกค้ารายนี้เกิดความไม่มั่นใจในการสั่งซื้อสินค้าในวิธีนี้
ในขณะที่ลูกค้ากลุ่มที่มีการสั่งซื้อสินค้าออนไลน์สม่ำเสมอ ก็จะเปลี่ยนใจไปสั่งซื้อสินค้าจากเว็บไซด์อื่นหรือ
เลิกการสั่งซื้อสินค้าในวิธีนี้ การให้ความสำคัญในเรื่องของการจัดส่งสินค้าจึงมีเพียงแต่สร้างความพอใจให้กับ
ลูกค้าเท่านั้น แต่ยังเป็นปัจจัยสำคัญที่เกื้อหนุนให้การสั่งสินค้าออนไลน์แพร่หลาย
และขยายตัวอย่างกว้างขวางอย่างไรก็ตามถ้าผู้ขายสินค้าส่วนใหญ่ละเลยเรื่องการจัดส่งแล้วก็เท่ากับว่าได้
สร้างปัจจัยลบต่อการขายสินค้าออนไลน์และเป็นอุปสรรคสำคัญที่กีดขวางการเติบโตของระบบ
พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์อีกทางหนึ่งด้วย
บทความโดย พงษ์ชัยศิรินฤมิตร

|