บทบาทใหม่ของสมาคมธุรกิจ
โดย แจ็ค...มินทร์อิงค์ธเนศ
อาจเป็นเพราะความช่างสงสัยในตัวผมที่ทำให้การเดินทางไปเจรจาธุรกิจในต่างประเทศทุกครั้งมักจะได้แง่คิด
และมุมมองแปลกๆใหม่ๆติดตัวกลับมา ทำให้ชอบที่จะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้อ่านทุกท่าน
เช่นเดียวกับในครั้งนี้ที่ผมเก็บเกี่ยวข้อมูลความรู้ได้จากการเดินทางไปดูงานด้านซอฟต์แวร์บริหารจัดการระบบ
Supply Chain Management ของประเทศเยอรมนี โดยมีกรณีศึกษาเป็นของเครือข่ายร้านขายอุปกรณ์กีฬา
แต่ประเด็นที่ผมจะถ่ายทอดไม่ใช่จุดเด่นของงานคือตัวซอฟต์แวร์เพราะผมพบว่าแง่มุมเล็กๆน้อยๆที่เก็บตก
ได้นั้นน่าสนใจและน่าจะเป็นตัวอย่างที่ดีให้กับบ้านเราได้มากกว่า
ประเด็นที่ว่าก็คือเรื่องของความเข้มแข็งของผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อมที่เราเรียกกันจนติดปาก
ว่าเอสเอ็มอีซึ่งขณะนี้รัฐบาลไทยก็กำลังพยายามทำทุกวิถีทางให้ผู้ประกอบการเหล่านี้มีขีดความสามารถใน
การแข่งขันเพิ่มมากขึ้นโดยให้ทั้งเงินทุนสนับสนุนส่งเสริมความรู้ผ่านหน่วยงานต่างๆมากมายหลายแห่ง
นั่นเป็นเพราะรัฐบาลของเรามั่นใจว่าเอสเอ็มอีจะเป็นทางออกให้กับภาวะวิกฤติทางเศรษฐกิจเพราะธุรกิจเหล่า
นี้น่าจะสร้างความเข้มแข็งให้กับระบบเศรษฐกิจของประเทศได้ในระยะยาวซึ่งนั่นเป็นมุมมองในแบบเดียวกัน
กับรัฐบาลของประเทศเยอรมนีที่เอสเอ็มอีของเขาสามารถรวมตัวเป็นกลุ่มเป็นก้อนและสร้างอำนาจต่อรอง
ได้ไม่แพ้บริษัทยักษ์ใหญ่รายใดๆเลย
มุมมองใหม่ของสมาคมธุรกิจ
พระเอกของงานนี้ก็คือสมาคมการค้าต่างๆที่เป็นศูนย์รวมของผู้ประกอบการในทุกอุตสาหกรรม ส่งผลให้ธุรกิจ
เอสเอ็มอีมีระบบการบริหารการจัดการที่ทันสมัย ตัวอย่างที่ผมจะนำมาเล่าสู่กันฟังในฉบับนี้ก็คือ Sport 2000
หรือสมาคมผู้จำหน่ายอุปกรณ์กีฬาของประเทศเยอรมนี
Sport 2000 มีสมาชิกเป็นร้านค้าเครือข่ายประมาณ 1,200 แห่ง มีระบบการบริหารการจัดการไม่ต่างอะไร
กับองค์กรธรุกิจชั้นนำที่มีการแบ่งแผนกต่างรับผิดชอบงานแต่ละด้านอย่างชัดเจน เช่น ฝ่ายการตลาด ฝ่ายจัด
ซื้อ กฎหมายและภาษี ฯลฯ โดยแผนกต่างๆมีเป้าหมายร่วมกันคือให้บริการแก่ร้านค้าสมาชิกทั่วประเทศ
มีผู้บริหารสูงสุดคือ Mr. Jens Fisherดำรงตำแหน่งเป็นกรรมการผู้จัดการ
สำนักงานของ Sport 2000 มีความอเนกประสงค์ที่สามารถปรับใช้งานได้หลายรูปแบบและมีพื้นที่มากพอ
สำหรับทำกิจกรรมให้สมาชิกได้อย่างครบวงจร เช่นเป็นศูนย์งานแสดงสินค้า ห้องประชุม สัมมนา ฝึกอบรม
ฯลฯ
โดยเฉพาะงานแสดงสินค้าจะมีการจัดงานโดยเฉลี่ยประมาณปีละ 4-6 ครั้งตามฤดูกาลกีฬา เพื่อเปิดโอกาส
ให้ผู้ซื้อและผู้ขายได้พบกันโดยตรง ซึ่งดูแล้วอาจไม่แปลกอะไรเพราะบ้านเราก็จัดให้เห็นกันบ่อยๆแต่สำหรับ
Sport 2000งานแสดงสินค้านับเป็นเพียงก้าวที่หนึ่งของวงจรธุรกิจของเขาเท่านั้น
เพราะหลังจากจบงานแล้วก็จะมีงานต่อเนื่องคือการสัมมนาและฝึกอบรมเพื่อยกระดับความรู้ให้กับสมาชิก
เช่นการประยุกต์ใช้ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารร้านค้า การจัดการระบบสินค้าคลัง เพิ่มขีดความสามารถ
ทางการแข่งขันให้กับสมาชิก หรือจะเป็นการสาธิตการใช้งานสินค้ารุ่นใหม่ๆ ตลอดจนแนะนำผลิตภัณฑ์ใหม่
่ซึ่งจัดได้ตลอดทั้งปี
ก้าวต่อมาที่ช่วยเสริมขีดความสามารถทางการแข่งขันให้กับ Sport 2000 ได้มากก็คือสหกรณ์ของเขาซึ่งใน
ประเทศเยอรมนีจะถือว่ามีสถานะเป็นธนาคารแห่งหนึ่ง ซึ่งสามารถเปิดให้บริการธุรกรรมทางการเงินกับ
ร้านค้าสมาชิกได้อย่างเต็มที่ทั้งการให้สินเชื่อเพื่อการค้าการหักบัญชีเพื่อชำระค่าสินค้าและบริการฯลฯ
งานของสมาคมจึงถือเป็นจุดเริ่มต้นของการทำธุรกิจซึ่งไม่น่าแปลกใจอะไรหากจะเห็นว่านักธุรกิจชาวเยอรมนี
ต้องเลือกที่จะสังกัดสมาคมใดสมาคมหนึ่งเพราะไม่เช่นนั้นแล้วธุรกิจของตัวเองจะต้องพบกับอุปสรรคและ
ข้อจำกัดมากมายที่ทำให้ไม่สามารถแข่งขันกับผู้อื่นได้
หากเป็นสมาชิก เช่น Sport 2000 ก็ถือว่าลดขั้นตอนความยุ่งยากต่างๆลงไปได้มากนับตั้งแต่การจัดงานแสดง
สินค้า ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการซึ่งก็คือร้านค้าสมาชิกกว่า 1,200 แห่งได้สัมผัสกับสินค้ารุ่นใหม่ล่าสุด
จากผู้ผลิต
หลังจากนั้นหากมีความสนใจสั่งซื้อ Sport 2000 ก็จะเป็นผู้รวบรวมรายการสั่งซื้อทั้งหมดจากสมาชิกเพื่อสร้าง
อำนาจในการต่อรองราคากับผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่าย ซึ่งหลังจากตกลงราคากันได้แล้ว Sport 2000 ก็จะเป็น
ผู้สั่งซื้อแต่เพียงรายเดียว ราคาที่ได้จึงถือเป็นราคาที่ต่ำที่สุดโดยผู้ผลิตผู้จัดจำหน่ายจะส่งสินค้าไปยังร้านค้า
สมาชิกแต่ละแห่งโดยตรง
ส่วนขั้นตอนการชำระเงินผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่ายจะทำการเรียกเก็บจากบัญชีของธนาคารซึ่งเป็นเหมือน
สหกรณ์ของสมาคมซึ่งมีระบบหักบัญชีไว้คอยอำนวยความสะดวกให้สมาชิกอยู่แล้วและหากร้านค้าสมาชิก
ต้องการเงินทุนหมุนเวียนก็สามารถขอสินเชื่อได้โดยตรง
ขีดความสามารถทางการแข่งขันของสมาคมจึงถือว่าสูงมากเพราะเป็นการรวมพลังของผู้ประกอบการรายย่อย
แต่ละรายเข้าด้วยกันอย่างแท้จริง โดย Sport 2000 ยังมีหน้าที่ต่อเนื่องคือให้ข้อมูลด้านอุตสาหกรรมกีฬา
แนวโน้ม และการวิเคราะห์ให้กับสมาชิกเพื่อดูแนวโน้มและหาทางพัฒนาความรู้ให้กับร้านค้าสมาชิกได้ทันกับ
ความเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
ในด้านของร้านค้าสมาชิกก็สามารถลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานไปได้มหาศาล เพราะไม่จำเป็นต้องทุ่มเท
กำลังคนไปในด้านงานบัญชีหรือจัดซื้อเหมือนเช่นเคยที่มีความสลับซับซ้อนมากเนื่องจากสินค้ากีฬาของกลุ่ม
ประเทศยุโรปจะมีความหลากหลายมากเนื่องจากมีทั้งกีฬาฤดูร้อน ฤดูหนาว ฯลฯ เมื่อ Sport 2000รับผิดชอบ
ให้ก็สามารถลดปริมาณงานลงไปได้มาก
Sport 2000 จึงเป็นศูนย์รวมและเป็นสังคมของคนทำธุรกิจค้าขายเครื่องกีฬาที่เปิดโอกาสให้สมาชิกได้แลก
เปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกัน และมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาและความขัดแย้งต่างๆที่อาจเกิดขึ้นได้ในธุรกิจ
เช่นมาตรฐานในด้านราคาเพื่อป้องกันสงครามราคาที่ทำให้เกิดความเสียหายกับทุกๆฝ่าย
เมื่อสมาคมฯเป็นแหล่งรวมร้านค้าทั่วประเทศเข้าด้วยกันอย่างเป็นเอกภาพแล้วโอกาสที่จะขอการสนับสนุน
ในเรื่องที่จำเป็นต่อรัฐบาลก็ทำได้ง่ายเพราะมีพลังชัดเจนเป็นกลุ่มเป็นก้อน
ไม่ว่าใครก็ Win-Winได้ทั้งนั้น
Sport 2000 ไม่เพียงเอื้อประโยชน์ให้กับร้านค้าสมาชิกกว่า 1,200 แห่งเท่านั้น แต่บรรดาผู้ผลิตและผู้จัด
จำหน่ายหรือซัพพลายเออร์ต่างก็มีผลประโยชน์ร่วมด้วยไม่น้อยเช่นกัน นับตั้งแต่การสั่งซื้อของ Sport 2000
ที่มีจุดติดต่อเพียงแห่งเดียวโดยไม่จำเป็นต้องแยกการติดต่อไปยังร้านค้าย่อยทั้ง 1,200 แห่งทำให้ผู้ขาย
ประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายในการติดต่อประสานงาน
เช่นเดียวกับการเจรจาต่อรองราคาก็ทำเพียงครั้งเดียว เพราะสมาคมเป็นตัวแทนของร้านค้าทั้งหมด ยอดการ
ขายก็สูงจึงเจรจาได้ง่ายกว่าการซื้อขายทีละรายรวมถึงการชำระเงินค่าสินค้าก็อาศัยระบบของธนาคารที่เปรียบ
เสมือนสหกรณ์ของสมาคมเพียงจุดเดียว
การแลกเปลี่ยนข้อมูลกับร้านค้าต่างๆก็อาศัยสมาคมเป็นช่องทางหลักซึ่งสามารถทำได้ทั้งรับข้อมูลหรือข้อร้อง
เรียนต่างๆจากร้านค้าและส่งข้อมูลประชาสัมพันธ์กิจกรรมหรือสินค้าใหม่ๆไปให้ร้านค้าในเครือข่ายทั้งหมด
เช่นเดียวกับความเคลื่อนไหวของร้านค้าสมาชิกที่สามารถส่งผ่านจากสมาคมไปยังซัพพลายเออร์ได้ง่ายๆ
เช่นเดียวกัน
ส่วนการจัดงานแสดงสินค้าซึ่งกำหนดไว้ 4-6 ครั้งต่อปีนั้นก็ช่วยกระตุ้นให้ร้านค้ากับซัพพลายเออร์มีความ
ใกล้ชิดกันมากขึ้นดังนั้นทุกกิจกรรมของสมาคมก็ล้วนเอื้อประโยชน์ให้กับทั้งผู้ซื้อและผู้ขายด้วยกันทั้งนั้น
ผมคิดว่า Sport 2000 เป็นกรณีที่ดีถึงเรื่องของการสร้างความเข้มแข็งให้กับอุตสาหกรรมเอสเอ็มอีในบ้านเรา
โดยไม่จำเป็นต้องรอการสนับสนุนจากภาครัฐแต่เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะสมาคมธุรกิจ
และองค์กรที่ทำหน้าที่สนับสนุนธุรกิจและอุตสาหกรรมต่างๆซึ่งผมเชื่อว่าบ้านเรามีจำนวนไม่น้อยอยู่แล้ว
เพียงต้องปรับบทบาทและแนวคิดใหม่ทั้งหมดไม่ให้เป็นเพียงหน่วยงานที่ทำหน้าที่เพียงเป็นที่พบปะพูดคุย
หรือจัดงานสังคมให้กับบรรดาสมาชิกเท่านั้น
ผมเชื่อว่าเราน่าจะสร้างสมาคมหรือองค์กรสนับสนุนที่ทำบทบาทในเชิงรุกได้เช่นเดียวกับ Sport 2000
ของประเทศเยอรมนีนั่นคือต้องเป็นแกนกลางของธุรกิจหรืออุตสาหกรรมนั้นๆให้ได้โดยต้องเอื้อประโยชน์ให้
กับทุกฝ่ายอย่างเสมอภาคกันนั่นคือเป็น Win-Win Situation
ทุกวันนี้เราคงแบ่งแยกว่าบริษัทนี้เป็นผู้ซื้อ บริษัทนี้เป็นผู้ขายต่อไปไม่ได้อีกแล้วเพราะแม้จะเป็นเอกชนด้วยกัน
ก็จำเป็นจะต้องมีความร่วมมือกันโดยไม่จำเป็นต้องรอการสนับสนุนจากภาครัฐมาเป็นคนกลาง
หากเอกชนต่อเอกชนไม่สามารถรวมพลังกันได้
ก็ไม่ต่างอะไรกับเม็ดทรายที่ไม่มีคุณค่าและไม่มีพลังอำนาจใดๆแต่หากทรายแต่ละเม็ดหลอมรวมกันได้ก็
สามารถสร้างประโยชน์ได้มากมายเช่นเดียวกับเอสเอ็มอีของเยอรมนีที่เป็นจักรกลสำคัญในการขับเคลื่อน
เศรษฐกิจของประเทศ
สำหรับบ้านเราแนวคิดดังกล่าวไม่น่าจะห่างไกลความเป็นจริงนักเพราะผมเชื่อว่าเราก็ทำได้ไม่แพ้ใครขอ
เพียงตั้งใจจริงเท่านั้น
ที่มา....หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ

|