เมื่ออาทิตย์ก่อนได้ไปสัมภาษณ์ คุณมาร์ค จอห์น ฮอลโลเวย์ ซึ่งเป็นกรรมการอำนวยการฝ่ายซัพพลายเชน

ของบริษัท ยูนิลีเวอร์ ไทย โฮลดิ้งส์ จำกัด เนื่องจาก ในเดือนพฤศจิกายน นี้ ทางคณะพาณิชยศาสตร์และ

การบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะจัดงานสัมมนาฉลองครบรอบ 64 ปี ซึ่งงานในปีนี้จะเน้นเรื่อง Supply

Chain Management ที่มีบางคนแปลเป็นไทยว่าห่วงโซ่อุปทาน และคุณมาร์คจะเป็นวิทยากรคนหนึ่งในงานนี้

อย่างไรก็ตาม ผมเห็นว่าบางประเด็นที่ได้คุยกับคุณมาร์ค นั้น มีความน่าสนใจอย่างยิ่ง

จึงขออนุญาตนำบทสัมภาษณ์บางส่วนมาลงในวันนี้เพื่อเรียกน้ำย่อยก่อน

เรื่อง Supply Chain Management นั้นหลายคนยังเข้าใจว่าเป็นเรื่องเฉพาะการผลิต และขนส่งเท่านั้นแต่

คุณมาร์ค ให้ข้อคิดเห็น โดยอ้างคำจำกัด ความที่ออกโดยสภา Supply Chain ว่าภาพของ Supply Chain

Management สามารถแบ่งออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่

1. Source คือ การจัดการทุกอย่างที่เกี่ยวกับการซื้อและจัดหาวัตถุดิบ

2.Make การผลิต ทั้งการผลิตภายใน และการบริหารบริษัทอื่นที่รับจ้างผลิตสินค้าให้กับเรา บรรจุภัณฑ์

และการแปรรูปวัตถุดิบมาเป็นสินค้าขั้นสุดท้าย

3.Deliver จัดการคำสั่งซื้อ ดูว่ามีสินค้าในโกดังเพียงพอต่อความต้องการของลูกค้าหรือไม่ บริหารคลังสินค้า

ขนส่งสินค้า รวมถึงการชำระเงินของลูกค้าว่าเครดิตยาวไปหรือไม่

4.Plan การวางแผนทางด้าน Supply Chain Management ทั้งหมด ทั้งการจัดหาวัตถุดิบ การผลิต รวมถึง

การจัดส่งให้แก่ลูกค้า ซึ่งก็จะส่งผลกระทบกลับมาวนรอบวงจรตลอด

เมื่องาน Supply Chain Management เป็นงานที่เกี่ยวพันถึง 4 ด้าน จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องเข้าไปเกี่ยว

ข้องกับฝ่ายต่างๆ และบางครั้งอาจเกิดความขัดแย้งระหว่างผู้ที่รับผิดชอบงานในส่วนที่แตกต่างกัน แต่มี

ความเกี่ยวข้องกัน

เช่น ฝ่ายขายและฝ่ายการตลาด ก็จะมุ่งขายให้ได้มากที่สุด แต่ฝ่ายผลิต

อาจต้องควบคุมการผลิตไม่ให้เกิดสินค้าคงคลังสูงเกินไปนัก และอาจไม่สามารถผลิตตามคำสั่งซื้อที่ฝ่ายขาย

ส่งมาได้

ผมถามคุณมาร์คต่อไปว่า ยูนิลีเวอร์ มีวิธีการประสานงานระหว่างแผนกต่างๆ เหล่านี้อย่างไร...?

คุณมาร์ค ให้ความเห็นว่า ในส่วนของภาพรวมบริษัทนั้น ไม่คิดว่าจะมีการขัดแย้งกัน เพราะหน้าที่ของ

ซัพพลายเชน คือ เราต้องเข้าใจว่าจะเกิดอะไรขึ้นในอนาคต ซึ่งเราต้องทำงานร่วมกับผู้ที่มีความสามารถ

หลายคน โดยทำการคาดการณ์ร่วมกันว่าลูกค้าของเราต้องการอะไรในอนาคต

และก็เป็นหน้าที่ของผู้จัดการแต่ละฝ่ายที่ต้องใช้ประสบการณ์ ความชำนาญ

และความสัมพันธ์กับลูกค้าเพื่อค้นหาว่าอะไรคือความต้องการของลูกค้าในอนาคต ดังนั้น

ซัพพลายเชนต้องมีหน้าที่คาดการณ์ยอดขายล่วงหน้า

ประเด็นต่อไปคือ การคาดการณ์ล่วงหน้าควรใช้ระยะเวลานานสักเท่าไร ......?

คุณมาร์ค ตอบว่า ประมาณ 1-2 เดือนล่วงหน้า และจะต้องใช้ข้อมูลฝ่ายการตลาดประกอบการพิจารณาด้วย

ซึ่งฝ่ายการตลาดจะคาดการณ์ล่วงหน้า 6 เดือน

ส่วนตัวเขาเอง ในฐานะผู้รับผิดชอบ จะต้องพยากรณ์ข้อมูลที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอย่างน้อย 2 ปี

จากคำจำกัดความเกี่ยวกับซัพพลายเชนที่ให้บริษัทจำเป็นที่จะต้องมีเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีประสิทธิภาพ

สำหรับการบริหารงาน เพื่อบริการลูกค้าได้อย่างเหมาะสม และทันท่วงที

ผมจึงถามไปว่า ขณะนี้ระบบ IT ของยูนิลีเวอร์เป็นอย่างไร ....?

คุณมาร์ค เห็นด้วยกับความสำคัญของ IT โดยเสริมว่าเมื่อ 10 ปีก่อน

เขาต้องรับทราบเพียงแค่ข้อมูลซัพพลายเชนภายในบริษัทเท่านั้น แต่ปัจจุบัน

ระบบซัพพลายเชนมีประสิทธิภาพและแพร่หลายมากขึ้น จึงจำเป็นต้องทราบว่าสินค้ามีปัญหาหรือไม่

ต้องมั่นใจว่าสินค้าจัดส่งเรียบร้อย ลูกค้าได้รับสินค้าแล้ว และไม่มีปัญหาอะไรเกิดขึ้น IT

จึงมีความจำเป็นมากอย่างยิ่ง

ยูนิลีเวอร์ก็เหมือนกับบริษัทใหญ่ทั่วไป คือ มีระบบ ERP (Enterprises Resource Planning)

ซึ่งระบบที่ใช้ปัจจุบันคือระบบ BPCS แต่มีการใช้บางโมดูลของระบบ SAP ในการช่วยวางแผน นอกจากนี้

ทางยูนิลีเวอร์ ยังพัฒนาระบบ web-based มีเวบไซต์ที่ลูกค้าสามารถเข้ามาสั่งซื้อสินค้าได้

แต่คุณมาร์คเผยว่าปริมาณซื้อผ่านอินเทอร์เน็ตยังไม่มากนัก

เนื่องจากลูกค้ารายใหญ่มักจะส่งคำสั่งซื้ออิเล็กทรอนิกส์แบบ EDI ผ่านเครือข่ายของบริษัท

และเป็นการติดต่อในระดับโปรแกรมคอมพิวเตอร์คุยกับโปรแกรมคอมพิวเตอร์

ส่วนลูกค้ารายเล็กยังนิยมใช้โทรสารในการส่งใบสั่งซื้ออยู่

ปัจจุบัน การทำธุรกิจกับลูกค้ารายใหญ่ค่อนข้างลำบากและต่างจากในอดีต เช่น บริษัท ยูนิลีเวอร์

จะให้เครดิตการจ่ายเงินแก่ลูกค้าเป็นเวลา 30 วัน เมื่อสินค้าของเราไปถึงโกดังของลูกค้า

ลูกค้าต้องชำระเงินในอีก 30 วันข้างหน้า แต่ปัจจุบันลูกค้ามักจะต่อรองกับทางบริษัท

แม้ว่าสินค้าจะถูกส่งไปยังโกดังของลูกค้าแล้วก็ยังถือว่าเป็นสินค้าของบริษัทอยู่

เมื่อสินค้าออกจากชั้นวางจึงจะเริ่มนับเครดิต 30 วัน

คุณมาร์ค ตอบว่า ปัญหานี้ ยังไม่เกิดกับยูนิลีเวอร์ในประเทศไทย แต่ลักษณะเช่นนี้เกิดขึ้นแล้วในยุโรป

และอเมริกา คุณมาร์ค เล่าต่อไปว่า ยูนิลีเวอร์ได้ช่วยดูแลสินค้าคงคลังให้กับลูกค้า และมีศูนย์กระจายสินค้า

ซึ่งช่วยให้ระบบของลูกค้ามีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่ต้องสต็อกสินค้ามากเกินไป

อัตราการหมุนของสินค้าจะรวดเร็ว ด้วยวิธีนี้ การให้เครดิตกับลูกค้าอาจลดระยะเวลาลงด้วยซ้ำ

ผมปิดท้ายบทสัมภาษณ์ ด้วยการขอให้คุณมาร์ค สรุป ปัจจัยสำคัญของความสำเร็จในการใช้ระบบ Supply

Chain Management ซึ่งเขาเห็นว่ามี 3 ประการคือ

1. ซัพพลายเชนช่วยให้บริษัทเจริญเติบโต

เพราะซัพพลายเชนช่วยบริษัทตอบสนองความต้องการของลูกค้าด้วยบริการที่ดีที่สุดได้

ซึ่งนับว่าเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด

2.ซัพพลายเชนแสดงถึงต้นทุนของบริษัท ซึ่งต้องพยายามให้ต้นทุนนั้นต่ำที่สุด

โดยหาวิธีการที่มีประสิทธิภาพที่สุด เช่น ในด้านการผลิต

3.ช่วยควบคุมสินทรัพย์ของบริษัท โดยเฉพาะวัตถุดิบและสินค้าคงคลัง

บริษัทต้องบริหารสิ่งเหล่านี้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด ต้องมั่นใจว่ามีสต็อกไม่มาก สินค้าจัดส่งตรงเวลา

กล่าวโดยสรุปคือ บริการลูกค้าอย่างดีที่สุด รักษาต้นทุนให้ต่ำ และบริหารสินทรัพย์ ส่วนที่เหลือก็คือ

เรื่องของคุณภาพ

รายละเอียดของบทสัมภาษณ์ รวมทั้งบทความเกี่ยวกับเรื่อง Supply Chain Management

ในประเทศไทยจะถูกรวมเล่มในวารสารบริหารธุรกิจฉบับพิเศษ เดือนพฤศจิกายนนี้ครับ

ผู้สนใจวารสารและเข้าร่วมงานสัมมนาครบรอบ 64 ปีคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี

ที่มา หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ