Creative Accounting ระบบบัญชีที่สามารถสร้างทั้งภาพบวกและลบให้กับบัญชีของบริษัทต่างๆ

ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งเอนรอนเวิลด์คอมก็ล้วนแต่ใช้ในการสร้างภาพที่สวยงามให้กับนักลงทุนขณะที่

บางส่วนอาจใช้เพื่อประหยัดภาษีให้กับหน่วยงานของตนผู้สอบบัญชีรายหนึ่งกล่าวว่าสิ่งที่เกิดขึ้นจากกรณี

ของบริษัทเอนรอนที่ได้มีการปกปิดฐานะการเงินที่แท้จริงมาตลอดระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา ทั้งนี้เอนรอน

มีหนี้สินจำนวนหลายพันล้านดอลลาร์ที่ไม่ปรากฏในงบการเงิน ตลอดจนมีการแสดงยอดรายได้ที่เกินความ

เป็นจริงเกือบ 600 ล้านดอลลาร์สหรัฐในช่วง 5 ปีและถูกยื่นฟ้องเข้าสู่กระบวนการล้มละลายเมื่อเดือน

ธันวาคมปี 2544 ตามมาด้วยบริษัทด้านโทรคมนาคมรายใหญ่อย่าง Global Crossing บริษัทผลิต

เครื่องถ่ายเอกสารและอุปกรณ์สำนักงานชั้นนำของโลกคือ Xerox Corp ธุรกิจสื่อเคเบิลของสหรัฐ

Adelphia Communications Corp บริษัทที่ให้บริการโทรศัพท์ในประเทศใหญ่อันดับสี่ของสหรัฐ

Qwest Communications International Inc และโดยเฉพาะอย่างยิ่งบริษัทเวิลด์คอม

(WorldCom Inc) ซึ่งเป็นบริษัทที่ให้บริการสื่อสารโทรคมนาคมและข้อมูลทางไกลใหญ่เป็นอันดับ

สองของสหรัฐ และเป็นหนึ่งในผู้ให้บริการเครือข่ายอินเตอร์เน็ตรายใหญ่ของโลกก็กำลังเผชิญชะตากรรมทาง

ธุรกิจจนต้องดำเนินรอยตามบริษัทเอนรอนในการเข้าสู่กระบวนการล้มละลายไปเมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม

ที่ผ่านมา ทั้งนี้ยังไม่ได้นับรวมกรณีของ AOL Time Warnerบริษัทยักษ์ใหญ่ธุรกิจสื่อสารมวลชน

ของสหรัฐในกรณีของเวิลด์คอม เกิดขึ้นในเดือนมิถุนายน ซึ่งคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาด

หลักทรัพย์ของสหรัฐ ได้ยื่นฟ้องต่อบริษัทเวิลด์คอมในข้อหาฉ้อฉลด้วยการแสดงงบการเงินเป็นเท็จ เนื่องจากมี

ีการปกปิดรายการใช้จ่ายรวมเป็นมูลค่าสูงถึง 3.85 พันล้าน เหรียญสหรัฐเป็นผลให้บริษัทมีกำไรจากการ

ดำเนินงานตลอดช่วงปี 2001 และไตรมาสแรกปี 2002 รวมเป็นจำนวนเงินกว่า 1.5 พันล้านเหรียญสหรัฐ

และมีปริมาณเเงินสดในมือสูงถึงราว 8.3 พันล้านเหรียญสหรัฐ ในความเป็นจริงแล้วควรจะเป็นการขาดทุน

กว่า 1.22พันล้านเหรียญสหรัฐ"สิ่งที่เกิดขึ้นในสหรัฐนั้นได้เป็นสัญญาณบ่งบอกมาแล้วขนาดประเทศที่ได้ชื่อ

ว่ามีความโปร่งใสในด้านตลาดทุนยังเกิดปัญหานี้ขึ้น กรณีของ ช. การช่างนั้นไม่ว่า จะหลีกเลี่ยงภาษีจริง

หรือไม่ก็ตามแต่ถือว่าเป็นตัวจุดพลุในเรื่องความโปร่งใสของระบบบัญชีในบ้านเราได้เป็นอย่างดี"นักบัญชี

รายหนึ่งกล่าวการเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ แม้ว่าจะต้องมีระบบบัญชีที่เข้มงวดหรือผ่านการ

สอบทานจากผู้สอบบัญชีได้รับอนุญาตและยังต้องเป็นผู้สอบบัญชีที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์

และตลาดหลักทรัพย์(ก.ล.ต.) อนุญาตอีกชั้นหนึ่งแต่ก็ไม่ได้หมายความถึงว่างบการเงินของบริษัทเหล่านั้น

จะสะอาดโปร่งใสหรือถูกต้องตรงกับความเป็นจริงเสมอไปเพราะผู้สอบบัญชีไม่ได้ลงไปดูในรายการแต่ละ

รายการของบริษัทที่เกิดขึ้นจริง เพียงแต่ดูภาพรวมของการทำบัญชีว่าถูกต้องตรงตามหลักการหรือไม่ แต่จะกล่าว

ว่าเป็นความผิดของผู้สอบบัญชีก็คงไม่ได้ เพราะถ้าจะทำเช่นนั้นคงต้องใช้เวลานานมาก ขณะที่ระยะเวลา

ในการส่งงบการเงินให้กับตลาดหลักทรัพย์ก็ถูกกำหนดไว้ไม่เกิน 45-60วันหลังจากสิ้นสุดในแต่ละไตรมาส

ในการทำบัญชีนั้นผู้ทำบัญชีของบริษัทมีความสำคัญมาก เพราะสามารถปรุงแต่งงบดุลและงบการเงินได้

อาจจะต้องการเพื่อทำให้บริษัทดูดี เพื่อประโยชน์ในเรื่องของราคาหุ้นก็สามารถทำได้ หรือจะทำให้บริษัทมี

กำไรน้อยหรือขาดทุน เพื่อประหยัดภาษีก็ทำได้เช่นกัน ขึ้นอยู่กับโครงสร้างของบริษัทนั้นๆ ว่าสามารถ

ทำได้มากน้อยแค่ไหนแล้วการหารายการที่เหมาะสมมาใส่เพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมาย"เราต้องเปิดใจยอมรับ

ความจริงว่า ในความเป็นจริงมันเป็นอย่างนี้ จะเห็นได้ว่าบริษัทที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ส่วนใหญ่จะมีบริษัท

ลูกเกือบทั้งนั้น ทั้งนี้ก็เพื่อวัตถุประสงค์ดังที่กล่าวมา เรื่องนี้ไม่มีสูตรสำเร็จขึ้นอยู่กับว่าผู้จัดทำบัญชีแต่ละแห่ง

จะมีโจทย์อย่างไร"นักบัญชีเผยที่กล่าวมาไม่ได้หมายความว่าจะเป็นการหลีกเลี่ยง ภาษี แต่หมายถึงการวาง

แผนทางด้านภาษี ที่นักบัญชีตีความว่าเพื่อทำให้บริษัทหรือลูกค้าประหยัดค่าใช้จ่ายใน การเสียภาษีแต่

ในส่วนของกรมสรรพากรก็จะตีความว่าเพื่อเป็นการให้เกิดการจ่ายภาษีตามความเป็นจริงสำหรับบริษัทที่อยู่ใน

กลุ่มอสังหาริมทรัพย์หรือก่อสร้างก็จะมีช่องทางการเลือกรายการในการลงบัญชีได้มากกว่าธุรกิจอื่นๆจึงง่าย

ต่อการจัดทำบัญชีให้ตรงกับความต้องการของบริษัทวิธีการลงบัญชีในลักษณะนี้เรียกว่า Creative

Accounting หมายถึง การสร้างสรรค์งานบัญชี หรือจะเรียกอีกอย่างว่าการตกแต่งตัวเลขทางการบัญชี

เพื่อให้หน้าตาของงบการเงินออกมาดูดี อีกทั้งยังสามารถปรับรายการทางบัญชีเพื่อให้เป็นในลักษณะตรงข้าม

ก็ได้

ที่มา...หนังสือพิมพ์ผู้จัดการ